Co ile karmić noworodka piersią?
Zdrowego, donoszonego noworodka warto przystawiać wtedy, gdy zaczyna sygnalizować głód. Nie trzeba czekać, aż zacznie płakać. Wcześniej dziecko może:
- otwierać buzię i wysuwać język,
- obracać głowę w stronę piersi,
- wkładać ręce do buzi,
- robić się bardziej ruchliwe,
- wydawać ciche dźwięki lub popiskiwać.
Płacz zwykle pojawia się dopiero wtedy, gdy głód jest już większy. Rozpłakane dziecko trudniej uspokoić, a spokojne przystawienie do piersi może być wtedy trudniejsze.
W pierwszych tygodniach karmienia mogą odbywać się bardzo często, również kilkanaście razy w ciągu doby. Nie oznacza to, że każde z nich będzie wyglądało tak samo. Czasem dziecko chce być przy piersi częściej przez kilka godzin czy dni, a później rytm się zmienia.
Dlatego trudno wskazać jedną zasadę typu „co trzy godziny”. O częstotliwości karmień decydują między innymi potrzeby dziecka i to, jak skutecznie pobiera ono pokarm.
Ile minut dziecko powinno ssać pierś?
To kolejna rzecz, przy której łatwo wpaść w pułapkę liczenia. Nie ma określonego czasu, przez który każde dziecko powinno ssać pierś. Jedno dziecko je sprawnie i kończy karmienie stosunkowo szybko. Inne potrzebuje więcej czasu. To, że maluch spędza przy piersi 30 minut, nie oznacza automatycznie, że je lepiej niż dziecko, które potrzebuje 10 minut.
Zamiast patrzeć wyłącznie na zegarek, obserwuj, co dzieje się podczas karmienia. Czy dziecko aktywnie ssie? Czy słychać połykanie? Czy po karmieniu jest spokojniejsze? Czy prawidłowo przybiera na masie? Jeśli noworodek niemal za każdym razem szybko zasypia przy piersi, trudno go wybudzić, ssanie jest bardzo słabe albo karmienia ciągną się wyjątkowo długo, warto skonsultować to ze specjalistą.
Po czym poznać, że dziecko naprawdę pije?
Noworodek może długo trzymać pierś w buzi, ale nie oznacza to jeszcze, że skutecznie pobiera mleko. Podczas karmienia warto zwrócić uwagę na kilka konkretnych sygnałów.
Słychać połykanie
Na początku ssanie często jest szybkie. Gdy mleko zaczyna płynąć, ruchy stają się głębsze i pojawiają się momenty połykania. Czasem można je usłyszeć, a czasem łatwiej zauważyć po ruchach żuchwy dziecka.
Dziecko dobrze chwyta pierś
Szeroko otwartą buzią dziecko powinno uchwycić nie tylko brodawkę, ale też część otoczki. Policzki pozostają zaokrąglone, a ssanie nie wygląda na wysiłkowe. Nieprawidłowe uchwycenie piersi może sprawić, że dziecko będzie pobierało pokarm mniej efektywnie, a mama zacznie odczuwać ból.
Karmienie nie powinno być źródłem silnego bólu
Początek karmienia może wiązać się ze zwiększoną wrażliwością brodawek, ale silny lub utrzymujący się ból nie jest czymś, co trzeba po prostu znosić. Jeśli brodawki są poranione, pękają albo karmienie boli przez cały czas, warto sprawdzić przyczynę problemu. Często ulgę przynosi korekta sposobu przystawiania dziecka lub pozycji podczas karmienia. W takiej sytuacji pomocne może być również wsparcie specjalistki, np. w ramach pogotowia laktacyjnego.
Po karmieniu dziecko się uspokaja
Po zakończeniu karmienia maluch może sam puścić pierś, rozluźnić dłonie i stać się spokojniejszy albo senny. To dobra wskazówka, ale nie należy na jej podstawie oceniać karmienia w oderwaniu od innych objawów.
Ważne są również mokre pieluszki, stolce i przyrost masy ciała. Dopiero zestawienie tych informacji z obserwacją karmienia daje pełniejszy obraz tego, czy dziecko otrzymuje odpowiednią ilość pokarmu.
Kiedy warto skonsultować karmienie?
Nie trzeba czekać, aż problem stanie się poważny. Konsultacja laktacyjna może być pomocna, jeśli:
- karmienie boli lub brodawki są uszkodzone,
- dziecko nie może dobrze uchwycić piersi,
- często zasypia podczas jedzenia,
- masz wrażenie, że słabo pobiera mleko,
- karmienia są bardzo długie albo wyjątkowo częste,
- nie wiesz, jak często przystawiać dziecko,
- trudno znaleźć wygodną pozycję,
- nie masz pewności, czy dziecko prawidłowo przybiera na masie.
Doradca laktacyjny może zobaczyć karmienie w praktyce. To często znacznie więcej niż sama rozmowa. Ocena przystawienia malucha, pozycji mamy i dziecka, sposób ssania oraz miejsca, w którym pojawia się trudność.
W Jastrzębiu-Zdroju i okolicznych miejscowościach na Śląsku z indywidualnej pomocy położnej prowadzącej poradnię laktacyjną może skorzystać mama, która potrzebuje wskazówek dotyczących karmienia piersią. W przypadku Angeliki Kuczery konsultacja może pomóc zarówno w rozwiązaniu konkretnego problemu, jak i w upewnieniu się, że karmienie przebiega prawidłowo.
Konsultacja laktacyjna przed porodem
Z pomocą nie trzeba czekać do narodzin dziecka. Konsultacja laktacyjna przed porodem to okazja, żeby spokojnie porozmawiać o tym, co może wydarzyć się w pierwszych dniach karmienia.
Można wtedy omówić między innymi:
- prawidłowe przystawianie,
- pozycje do karmienia,
- pierwsze sygnały głodu,
- oznaki skutecznego pobierania pokarmu,
- najczęstsze trudności po porodzie,
- sytuacje, w których warto szybko poprosić o pomoc.
Takie przygotowanie do karmienia piersią nie oznacza, że później wszystko pójdzie dokładnie według planu. Daje jednak podstawy, dzięki którym łatwiej ocenić sytuację i nie martwić się każdą zmianą rytmu karmienia.
Kiedy potrzebny jest lekarz?
Nie wszystkie trudności z karmieniem wynikają z nieprawidłowego przystawienia. Jeśli pojawia się gorączka, wyraźne zaczerwienienie i bolesność piersi, nasilający się stan zapalny, poważne uszkodzenia brodawek lub inne niepokojące objawy, potrzebna może być konsultacja lekarska.
Z kolei przy problemach z przystawieniem, pozycją, bólem podczas ssania, częstotliwością karmień czy oceną skuteczności pobierania pokarmu, pomocny może być doradca laktacyjny.